سُورَةُ النَّحْل

Nahl Suresi

Mekke · 128 Âyet · 016.Sıra
🎧

Nahl Suresi Sesli Meali

128 Ayet · Türkçe Meal Dinletisi

00:00
--:--
🎙️ Sesli meal dosyaları yakında sitemize eklenecektir.
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

Allah'ın emri geldi; artık onun acele gerçekleşmesini istemeyin! O, onların ortak koştukları her şeyden münezzehtir ve çok yücedir.

O, kendi emrinden olan vahiy ile melekleri kullarından dilediği kimseye şu uyarıyla indirir: 'İnsanları uyarın ki Benden başka hiçbir ilah yoktur; öyleyse Bana karşı takvalı olun!'

Gökleri ve yeri ve hikmetle yarattı. O, onların ortak koştukları şeylerden son derece yücedir.

İnsanı bir damla sudan yarattı; fakat o, bir de bakarsın ki apaçık bir hasım kesilivermiştir.

Davarları da yarattı; onlarda sizin için ısıtıcı giyecekler ve birçok faydalar vardır; üstelik onlardan yersiniz de.

Akşamleyin onları ağıla getirirken de sabahleyin otlağa salarken de sizin için onlarda bir güzellik ve zevk vardır.

Onlar, ancak canlarınız yarı yarıya tükenerek varabileceğiniz uzak beldelere ağırlıklarınızı taşırlar. Şüphesiz Rabbiniz pek şefkatlidir, çok merhametlidir.

Binmeniz ve süslenmeniz için atları, katırları ve merkepleri de yarattı; ayrıca sizin henüz bilmediğiniz nice şeyleri de yaratmaktadır.

Doğru yolu göstermek Allah'a aittir; yolların bazısı ise eğridir. Eğer O dileseydi, hepinizi birden doğru yola .

Gökten suyu indiren O'dur. Ondan hem içecek su elde edersiniz hem de içinde hayvanlarınızı otlattığınız ağaçlar ve bitkiler onunla yetişir.

O su ile sizin için ekinler, zeytinler, hurmalıklar, üzüm bağları ve her türlü meyveden bitirir. Şüphesiz bunda derin derin düşünen bir topluluk için büyük bir vardır.

Geceyi, gündüzü, güneşi ve ayı sizin hizmetinize verdi. Yıldızlar da O'nun emriyle boyun eğdirilmiştir. Şüphesiz bunda bir topluluk için nice deliller vardır.

Yeryüzünde sizin için rengarenk yaratıp yaydığı şeylerde de öğüt ve ibret alan bir topluluk için kesin bir delil vardır.

Taptaze et yiyesiniz ve takındığınız süs eşyalarını çıkarasınız diye denizi de hizmetinize sunan O'dur. Gemilerin denizi yara yara gittiğini görürsün; bütün bunlar O'nun lütfundan aramanız ve diye emrinize verilmiştir.

Sizi sarsmasın diye yeryüzüne sarsılmaz dağlar yerleştirdi; yolunuzu bulasınız diye nehirler ve yollar kıldı.

Daha nice işaretler de koydu; onlar yıldızlarla da yollarını bulurlar.

Hiç yaratan, yaratamayan gibi olur mu? Hâlâ düşünüp öğüt almayacak mısınız?

Eğer Allah'ın nimetini saymaya kalkışsanız, onu sayıp bitiremezsiniz. Şüphesiz Allah çok bağışlayandır, çok merhamet edendir.

Allah, gizlediğinizi de açığa vurduğunuzu da çok iyi bilir.

Allah'ı bırakıp da yalvardıkları putlar hiçbir şey yaratamazlar; aksine kendileri yaratılmışlardır.

Onlar diri değil, cansız ölülerdir; ne zaman diriltileceklerini bile fark edemezler.

İlahınız tek bir ilahtır. Ahirete inanmayanların kalpleri ise inkârcıdır ve onlar büyüklük taslayan kimselerdir.

Hiç şüphe yok ki Allah, onların gizlediklerini de açığa vurduklarını da hakkıyla bilir. Doğrusu O, büyüklük taslayan kibirlileri asla sevmez.

Onlara: 'Rabbiniz ne indirdi?' denildiği zaman: 'Öncekilerin masallarını!' derler.

Böylece kıyamet gününde kendi günahlarını eksiksiz olarak yüklensinler ve bilgisizce saptırdıkları kimselerin günahlarının bir kısmını da yüklensinler! Dikkat edin, yüklendikleri şey ne kadar kötüdür!

Onlardan öncekiler de tuzaklar kurmuşlardı; fakat Allah onların binalarını temellerinden sarstı da tavan tepelerinden üzerlerine çöktü; azap onlara hiç fark edemedikleri bir yerden geldi.

Sonra kıyamet gününde Allah onları rezil rüsvay eder ve: 'Uğurlarında müminlere düşman kesilip tartışıp durduğunuz ortaklarım nerede?' buyurur. Kendilerine ilim verilmiş olanlar derler ki: 'Bugün rezillik ve azap inkârcıların üzerinedir!'

Melekler, nefislerine canlarını alırken onlar hemen teslim olup: 'Biz hiçbir kötülük yapmıyorduk!' derler. Hayır! Şüphesiz Allah, yaptıklarınızı hakkıyla bilendir.

'Öyleyse içinde ebedi kalmak üzere cehennemin kapılarından girin!' Büyüklük taslayanların kalacağı yer ne kadar kötüdür!

Takva sahiplerine: 'Rabbiniz ne indirdi?' denildiğinde ise: 'Büyük bir hayır!' derler. Bu dünyada güzel davrananlara bir iyilik vardır; ahiret yurdu ise elbette daha hayırlıdır. Takva sahiplerinin yurdu ne güzeldir!

İçinden ırmaklar akan Adn cennetlerine girerler; orada diledikleri her şey onlarındır. İşte Allah, takva sahiplerini böyle mükâfatlandırır.

Melekler onların canlarını tertemiz kimseler olarak alırken: 'Selâm sizlere! Yapmış olduğunuz güzel amellere karşılık girin cennete!' derler.

İnkârcılar, kendilerine meleklerin gelmesinden yahut Rabbinin emrinin gelip çatmasından başka bir şey mi bekliyorlar? Onlardan öncekiler de böyle yapmıştı. Allah onlara ; fakat onlar kendi kendilerine .

Nihayet işledikleri kötülükler başlarına geçti ve alaya alıp durdukları azap kendilerini çepeçevre kuşatıverdi.

Allah'a ortak koşanlar dediler ki: 'Eğer Allah dileseydi, ne biz ne de atalarımız O'ndan başka hiçbir şeye tapmazdık ve O'nun izni olmadan hiçbir şeyi haram kılmazdık.' Onlardan öncekiler de böyle yapmıştı. Elçilerin görevi apaçık bir tebliğden başka bir şey midir?

Andolsun biz her : 'Yalnızca Allah'a kulluk edin ve kaçının!' diyen bir elçi gönderdik. Onlardan kimine Allah hidayet verdi, kiminin üzerine de sapıklık hak oldu. Artık yeryüzünde gezip dolaşın da yalanlayanların akıbeti nasıl olmuş görün!

Sen onların doğru yola erişmelerini ne kadar tutkuyla istesen de, şüphesiz Allah saptırdığı kimseyi doğru yola ; onların hiçbir yardımcıları da yoktur.

'Allah ölen bir kimseyi asla diriltmez' diye var güçleriyle Allah adına yemin ettiler. Hayır! Bu, O'nun üzerine aldığı ; fakat insanların çoğu bilmezler.

Hakkında ihtilaf ettikleri gerçeği onlara açıklasın ve inkâr edenler kendilerinin yalancı olduklarını bilsinler diye diriltecektir.

Biz bir şeyin olmasını dilediğimiz zaman, ona söyleyeceğimiz söz sadece 'Ol!' dememizdir; o da hemen oluverir.

sonra Allah yolunda elbette dünyada güzel bir yurda yerleştireceğiz; ahiret mükâfatı ise kesinlikle daha büyüktür. Keşke bilselerdi!

Onlar, ve yalnız Rablerine kimselerdir.

Senden önce de kendilerine vahyettiğimiz adamlardan başkasını elçi olarak göndermedik. Eğer bilmiyorsanız sorun!

Apaçık deliller ve kutsal sayfalarla gönderdik. İnsanlara, kendilerine indirileni açıklayasın ve onlar da derinlemesine düşünsünler diye sana da indirdik.

Kötü tuzaklar kuranlar, Allah'ın kendilerini yerin dibine geçirmeyeceğinden yahut hiç ummadıkları bir yerden azabın kendilerine gelmeyeceğinden emin mi oldular?

Yahut dönüp dolaşırlarken kendilerini yakalamayacağından emin mi oldular? Onlar Allah'ı aciz bırakacak değillerdir.

Yoksa onları bir korku ve endişe içindeyken yavaş yavaş eksilterek yakalamayacağından emin mi oldular? Şüphesiz Rabbiniz pek şefkatlidir, çok merhametlidir.

Allah'ın yarattığı şeylerin gölgelerinin sağdan ve soldan nasıl boyun eğerek Allah'a görmüyorlar mı?

Göklerde ve yerde bulunan canlılar ve melekler, büyüklük taslamaksızın yalnızca Allah'a .

Üstlerindeki Rablerinden korkarlar ve kendilerine emrolunan her şeyi harfiyen yaparlar.

Allah buyurdu ki: 'İki ilah edinmeyin! O ancak tek bir ilahtır; öyleyse yalnız Benden korkun!'

Göklerde ve yerde ne varsa hepsi O'nundur; din ve itaat de sürekli olarak yalnız O'na aittir. Hal böyleyken Allah'tan başkasından mı korkup sakınıyorsunuz?

Size ulaşan her nimet Allah'tandır. Sonra size bir darlık ve zarar dokunduğu zaman da yalnız O'na yalvarıp yakarırsınız.

Sonra O sizden o zararı giderdiği zaman, içinizden bir grup hemen Rablerine ortak koşmaya başlar.

Kendilerine verdiğimiz nimetlere nankörlük etmek için böyle yaparlar. Öyleyse şimdilik yararlanın bakalım; yakında gerçeği bileceksiniz!

Kendilerine verdiğimiz , mahiyetini dahi bilmedikleri putlara pay ayırırlar. Allah'a andolsun ki, uydurup durduğunuz bu iftiralardan kesinlikle sorguya çekileceksiniz!

Kız çocuklarını Allah'a nispet ederler; O bundan münezzehtir. Hoşlandıkları erkek çocukları ise kendilerine ayırırlar.

Onlardan birine bir kız çocuğu müjdelendiği zaman, içi öfkeyle dolarak yüzü simsiyah kesilir.

Kendisine verilen kötü müjdenin utancından kavminden gizlenmeye çalışır. Onu horluk ve aşağılanmaya katlanarak sağ mı tutsun, yoksa toprağa mı gömsün? Dikkat edin, verdikleri hüküm ne kadar da çirkindir!

Ahirete inanmayanlar için kötü sıfatlar vardır; en yüce sıfatlar ise Allah'a aittir. O, mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir.

Eğer Allah insanları yaptıkları hemen cezalandırsaydı, yeryüzünde hiçbir canlı bırakmazdı. Fakat onları belirlenmiş bir süreye kadar erteler. Ecelleri geldiği vakit ise onu ne bir an erteleyebilirler ne de öne alabilirler.

Kendilerinin hoşlanmadıkları şeyleri Allah'a yakıştırırlar; en güzel akıbetin kendilerine ait olduğunu dilleri yalan yere söyler durur. Hiç şüphe yok ki onlar için ateş vardır ve onlar oraya en önde sürüleceklerdir.

Allah'a andolsun ki, senden önceki de elçiler gönderdik; fakat onlara amellerini süslü gösterdi. Bugün de o inkârcıların dostudur ve onlar için elem verici bir azap vardır.

Sana bu Kitap'ı, ancak hakkında ayrılığa düştükleri şeyleri onlara açıklayasın ve inanan bir topluluk için bir hidayet ve rahmet olsun diye indirdik.

Allah gökten su indirdi de onunla ölümünün ardından yeryüzüne can verdi. Şüphesiz bunda can kulağıyla dinleyen bir topluluk için açık bir vardır.

Şüphesiz davarlarda da sizin için elbette bir ibret vardır: Size onların karınlarındaki yarı sindirilmiş gıda ile kan arasından süzülen, içenlerin boğazından kayıp giden katıksız ve tertemiz bir süt içiriyoruz.

Hurma ağaçlarının meyvelerinden ve üzümlerden de hem sarhoş edici bir içki hem de güzel bir edinirsiniz. Şüphesiz bunda bir topluluk için büyük bir delil vardır.

Rabbin bal arısına şöyle vahyetti: 'Dağlardan, ağaçlardan ve insanların kurdukları kovanlardan evler edin!'

'Sonra bütün meyvelerden ye de Rabbinin sana kolaylaştırdığı yaylım yollarına boyun eğerek gir!' Onların karınlarından renkleri çeşit çeşit bir içecek çıkar ki onda insanlar için bir şifa vardır. Şüphesiz bunda derin derin düşünen bir topluluk için büyük bir delil vardır.

Sizi Allah yarattı, sonra sizi vefat ettirecektir; içinizden kimi de bildikten sonra hiçbir şey bilmez hale gelsin diye ömrün en düşkün çağına kadar ulaştırılır. Şüphesiz Allah hakkıyla bilendir, mutlak kudret sahibidir.

Allah hususunda kiminizi kiminize üstün kıldı. Fakat üstün kılınanlar, ellerinin altındaki kimselerle eşit hale gelirler endişesiyle rızıklarını onlara devretmezler. Hal böyleyken Allah'ın nimetini bile bile inkâr mı ediyorlar?

Allah size kendi nefislerinizden eşler var etti; eşlerinizden de sizin için oğullar ve torunlar verdi ve sizi tertemiz rızıklandırdı. Şimdi onlar bâtıla inanıp Allah'ın nimetine nankörlük mü ediyorlar?

Allah'ı bırakıp da göklerden ve yerden kendilerine hiçbir veremeyecek ve buna asla güç yetiremeyecek şeylere mi tapıyorlar?

Artık Allah'a benzerler koşmayın! Şüphesiz Allah her şeyi bilir, siz ise bilmezsiniz.

Allah şu iki kişiyi misal verir: Hiçbir şeye gücü yetmeyen başkasının mülkiyetindeki bir köle ile, tarafımızdan kendisine güzel bir verdiğimiz ve o rızıktan gizli ve açık cömertçe infak eden kimse. Bunlar hiç eşit olur mu? Bütün Allah'a aittir; fakat onların çoğu bilmezler.

Allah şu iki adamı da misal verir: Biri hiçbir şeye gücü yetmeyen dilsiz biridir ve efendisinin üstüne bir yüktür; onu nereye gönderse hiçbir hayır getiremez. Şimdi bu adamla, üzerinde bulunup emreden kimse hiç bir olur mu?

Göklerin ve yerin gaybı yalnız Allah'a aittir. Kıyametin kopuşu ise ancak bir göz kırpması kadar yahut ondan daha da yakındır. Şüphesiz Allah her şeye hakkıyla güç yetirendir.

Allah sizi annelerinizin karınlarından hiçbir şey bilmez halde çıkardı; diye size işitme duyusu, gözler ve kalpler verdi.

Göğün boşluğunda ilahi nizama boyun eğdirilmiş kuşları görmüyorlar mı? Onları orada Allah'tan başkası tutamaz. Şüphesiz bunda inanan bir topluluk için büyük ayetler vardır.

Allah evlerinizi sizin için bir huzur ve sükûn yeri kıldı; davarların derilerinden de gerek göç gününüzde gerekse konakladığınız günde kolayca taşıyabileceğiniz çadırlar, yünlerinden, tüylerinden ve kıllarından belirli bir süreye kadar kullanacağınız eşyalar ve geçimlikler var etti.

Allah yarattığı şeylerden sizin için gölgeler var etti; dağlarda sizin için sığınaklar yaptı; sizi sıcaktan koruyacak elbiseler ve savaşta sizi koruyacak zırhlar var etti. İşte O, Müslüman olup teslim olasınız diye üzerinizdeki nimetini böylece tamamlamaktadır.

Eğer yine de yüz çevirirlerse, sana düşen ancak apaçık bir tebliğdir.

Onlar Allah'ın nimetini çok iyi bilirler; sonra da onu bile bile inkâr ederler; onların çoğu nankör kimselerdir.

Her bir şahit çıkaracağımız gün, artık inkâr edenlere ne itiraz için izin verilir ne de Allah'ın rızasını kazanmaları istenir.

O azabı gördükleri zaman, artık onların azabı hafifletilmez ve onlara mühlet de verilmez.

Allah'a ortak koşanlar, ortak koştukları varlıkları gördükleri vakit: 'Rabbimiz! İşte seni bırakıp kendilerine yalvardığımız ortaklarımız bunlardır!' derler. Putlar ise onlara şu sözü fırlatır: 'Siz kesinlikle yalancılarsınız!'

O gün hepsi Allah'a teslimiyet arz ederler ve uydurdukları bütün sahte ilahlar onları yüzüstü bırakıp kaybolur gider.

İnkâr edip de insanları Allah'ın yolundan alıkoyanlara, bozgunculuk yapmalarına karşılık azap üstüne azap ekleriz.

Her içinden kendilerine karşı kendi nefislerinden bir şahit getireceğimiz gün, seni de bu kimseler üzerine şahit olarak getireceğiz. Sana bu Kitap'ı her şeyi açıklayıcı, bir doğru yol rehberi, bir rahmet ve Müslümanlara bir müjde olarak indirdik.

Şüphesiz Allah , ve akrabaya vermeyi emreder; hayâsızlığı, kötülüğü ve haddi aşmayı yasaklar. Düşünüp öğüt alasınız diye size böyle öğüt verir.

Antlaşma yaptığınız zaman Allah'ın ahdini yerine getirin; Allah'ı kendinize kefil kılarak pekiştirdikten sonra yeminlerinizi bozmayın. Şüphesiz Allah yaptıklarınızı hakkıyla bilir.

İpliğini iyice eğirip sağlamlaştırdıktan sonra tel tel çözüp bozan kadın gibi olmayın! Bir diğer bir topluluktan daha kalabalık ve güçlü diye yeminlerinizi aranızda bir aldatma aracı yapıyorsunuz. Oysa Allah sizi bununla imtihan eder; hakkında ayrılığa düştüğünüz şeyleri kıyamet gününde size elbette açıklayacaktır.

Eğer Allah dileseydi, hepinizi elbette tek bir yapardı; fakat O dilediğini saptırır, dilediğini de doğru yola . Yapıp durduğunuz şeylerden mutlaka hesaba çekileceksiniz.

Yeminlerinizi aranızda bir aldatma ve hile aracı yapmayın; sonra sağlam basmışken ayak kayar ve insanları Allah yolundan alıkoymanız sebebiyle kötülüğü tadarsınız; ahirette de sizin için büyük bir azap olur.

Allah'ın ahdini az bir dünyalık menfaate satmayın! Eğer bilirseniz, Allah katında olan mükâfat sizin için elbette daha hayırlıdır.

Sizin yanınızda olan her şey tükenir; Allah katında olan ise ebedi ve kalıcıdır. mükâfatını, yapmış oldukları amellerin en güzeliyle mutlaka vereceğiz.

Erkek olsun kadın olsun, kim mümin olarak sâlih amel işlerse, elbette ona tertemiz ve huzurlu bir hayat yaşatırız ve onları yaptıklarının en güzeliyle mükâfatlandırırız.

Kur'an okuduğun zaman, taşlanıp kovulmuş Allah'a sığın!

Şüphesiz iman edip yalnız Rablerine üzerinde onun hiçbir zorlayıcı gücü ve hâkimiyeti yoktur.

Onun hâkimiyeti, ancak kendisini dost edinenler ve onun kışkırtmasıyla Allah'a ortak koşanlar üzerindedir.

Biz bir ayetin yerine başka bir ayet getirdiğimiz zaman —ki Allah neyi indireceğini en iyi bilendir—: 'Sen ancak bir iftiracısın!' dediler. Hayır! Onların çoğu gerçeği bilmezler.

De ki: 'Onu Rûhu'l-Kudüs, inananların imanını pekiştirmek, teslim olanlara bir doğru yol rehberi ve müjde olmak üzere Rabbin katından ile indirmiştir.'

Andolsun biliyoruz ki onlar: 'Ona ancak bir insan öğretiyor!' diyorlar. İftira ederek işaret ettikleri kimsenin dili yabancıdır; bu Kur'an ise apaçık ve fasih bir Arapçadır.

Allah'ın ayetlerine inanmayanlara Allah asla hidayet vermez ve onlar için elem verici bir azap vardır.

Yalanı ancak Allah'ın ayetlerine inanmayanlar uydurur; işte asıl yalancılar onların ta kendileridir.

Kim iman ettikten sonra Allah'ı inkâr ederse — olduğu halde zorlanan kimse hariç— fakat kim gönlünü bile isteye inkâra açarsa, işte Allah'tan bir gazap onların üzerinedir ve onlar için büyük bir azap vardır.

Bunun sebebi, onların dünya hayatını ahirete seve seve tercih etmeleri ve Allah'ın inkârcı bir topluluğa hidayet vermemesidir.

İşte onlar, Allah'ın kalplerini, kulaklarını ve gözlerini mühürlediği kimselerdir; onlar gafillerin ta kendileridir.

Şüphe yok ki onlar, ahirette de kesinlikle ziyana uğrayacak olanlardır.

Sonra şüphesiz Rabbin, uğratıldıktan sonra , ardından cihad edip yanındadır. Doğrusu bütün bunlardan sonra Rabbin elbette çok bağışlayandır, çok merhamet edendir.

O gün her nefis kendi canını kurtarmak için uğraşır; herkese yaptığının karşılığı eksiksiz verilir ve onlara asla haksızlık edilmez.

Allah bir beldeyi misal verir: , her taraftan bol bol geliyordu. Fakat Allah'ın nimetlerine nankörlük etti; bunun üzerine Allah da yapıp ürettikleri şeyler yüzünden onlara açlık ve korku elbisesini tattırdı.

Andolsun onlara kendi içlerinden bir elçi gelmişti de onu yalanladılar; onlar azap onları yakalayıverdi.

Artık Allah'ın size olarak verdiklerinden helal ve temiz olanları yiyin; eğer yalnızca O'na kulluk ediyorsanız Allah'ın nimetine !

O size ancak leşi, kanı, domuz etini ve Allah'tan başkası adına kesilen hayvanı haram kıldı. Kim çaresiz kalırsa, taşkınlık etmemek ve zaruret miktarını aşmamak şartıyla yiyebilir. Şüphesiz Allah çok bağışlayandır, çok merhamet edendir.

Dillerinizin uydurduğu yalana dayanarak: 'Şu helaldir, bu haramdır' demeyin; yoksa Allah'a yalan iftira etmiş olursunuz. Şüphesiz Allah'a karşı yalan uyduranlar asla kurtuluşa eremezler.

Azıcık bir dünyalık menfaat vardır; fakat ardından onlar için çok elem verici bir azap gelir.

Daha önce sana anlattığımız şeyleri Yahudilere de haram kılmıştık. Biz onlara ; fakat onlar kendi kendilerine .

Sonra şüphesiz Rabbin, bilmeyerek kötülük işleyip ardından ve durumlarını düzeltenlerin yanındadır; doğrusu bundan sonra Rabbin elbette çok bağışlayandır, çok merhamet edendir.

Şüphesiz İbrâhim, Allah'a gönülden itaat eden, bâtıldan yüz çevirip hakka yönelmiş ; ortak koşanlardan asla olmadı.

O'nun nimetlerine . Allah onu seçti ve .

Biz ona dünyada bir güzellik verdik; şüphesiz o, ahirette de sâlihler arasındadır.

Sonra sana da: 'Ortak koşanlardan olmayan ve hakka yönelmiş olan İbrâhim'in dinine uy!' diye vahyettik.

, ancak onda ihtilafa düşen Yahudilere konulmuştu. Şüphesiz Rabbin, hakkında ayrılığa düştükleri şey hususunda kıyamet günü aralarında hükmünü verecektir.

Rabbinin yoluna ve güzel öğütle davet et; onlarla en güzel şekilde mücadele et! Şüphesiz Rabbin, Kendi yolundan sapanları en iyi bilendir ve doğru yolda olanları da en iyi O bilir.

Eğer bir ceza verecek olursanız, size yapılan haksızlığın misliyle ceza verin. Fakat eğer , elbette bu için daha hayırlıdır.

Ve ; senin sabrın ancak Allah'ın yardımıyladır. Onlar için üzülme ve kurdukları tuzaklardan ötürü sakın sıkıntıya düşme!

Şüphesiz Allah, takva sahipleriyle ve beraberdir.