Elif, Lâm, Mîm, Sâd.

Bu, kendisiyle insanları uyarman için ve müminlere bir öğüt olmak üzere sana indirilen bir kitaptır; artık bundan dolayı göğsünde hiçbir sıkıntı olmasın.

Rabbinizden size indirilene uyun, O'ndan başka dostlara uymayın. Ne kadar da az öğüt alıyorsunuz!

Nice şehirleri helak ettik! Azabımız onlara geceleyin yahut gündüzün uykudayken geliverdi.

Azabımız onlara geldiğinde savunmaları: 'Şüphesiz biz zalimler idik' demekten başka bir şey olmadı.

Andolsun, kendilerine peygamber gönderilenleri de sorgulayacağız, gönderilen peygamberleri de sorgulayacağız.

Ve andolsun, onlara olup bitenleri tam bir bilgiyle anlatacağız; çünkü biz onlardan uzakta değildik.

O gün mizan haktır. Kimin sevapları ağır gelirse, işte onlar kurtuluşa erenlerdir.

Kimin de sevapları hafif gelirse, işte onlar ayetlerimize karşı haksızlık etmeleri sebebiyle kendilerini hüsrana uğratanlardır.

Andolsun, sizi yeryüzüne yerleştirdik ve orada sizin için geçimlikler var ettik. Ne kadar da az şükrediyorsunuz!

Andolsun sizi yarattık, sonra size şekil verdik, sonra da meleklere: 'Âdem'e secde edin' dedik. İblis hariç hepsi secde ettiler. O secde edenlerden olmadı.

Allah buyurdu: 'Sana emrettiğim zaman seni secde etmekten alıkoyan neydi?' İblis: 'Ben ondan daha hayırlıyım; beni ateşten yarattın, onu ise çamurdan yarattın' dedi.

Allah buyurdu: 'Öyleyse oradan in! Orada büyüklük taslamak senin haddin değildir. Çık git, şüphesiz sen alçaltılmışlardansın.'

İblis: 'Bana, insanların diriltileceği güne kadar mühlet ver' dedi.

Allah buyurdu: 'Şüphesiz sen mühlet verilenlerdensin.'

İblis: 'Öyleyse beni azdırmana karşılık, andolsun ben de onları saptırmak için senin dosdoğru yolunun üzerine pusuda bekleyeceğim' dedi.

'Sonra onlara önlerinden, arkalarından, sağlarından ve sollarından sokulacağım. Sen de onların çoğunu şükredenler olarak bulmayacaksın.'

Allah buyurdu: 'Kınanmış ve kovulmuş olarak oradan çık! Andolsun, onlardan kim sana uyarsa, cehennemi tamamen sizden dolduracağım.'

'Ey Âdem! Sen ve eşin cennete yerleşin, dilediğiniz yerden yiyin; fakat şu ağaca yaklaşmayın, yoksa zalimlerden olursunuz.'

Derken şeytan, kendilerinden gizlenmiş olan avret yerlerini onlara açığa çıkarmak için kendilerine vesvese verdi ve: 'Rabbiniz, melek olursunuz yahut ebedi kalanlardan olursunuz diye sizi bu ağaçtan men etti' dedi.

Ve onlara: 'Şüphesiz ben size öğüt verenlerdenim' diye yemin etti.

Böylece onları aldatarak aşağıya çekti. Ağaçtan tattıklarında avret yerleri kendilerine açılıverdi ve cennet yapraklarından üzerlerini örtmeye başladılar. Rableri onlara seslendi: 'Ben sizi bu ağaçtan men etmedim mi ve şüphesiz şeytan sizin apaçık düşmanınızdır demedim mi?'

Onlar: 'Rabbimiz! Biz kendimize zulmettik. Eğer bizi bağışlamaz ve bize merhamet etmezsen, mutlaka hüsrana uğrayanlardan oluruz' dediler.

Allah buyurdu: 'Birbirinize düşman olarak inin! Yeryüzünde sizin için bir kalma yeri ve belli bir zamana kadar geçimlik vardır.'

Allah buyurdu: 'Orada yaşayacaksınız, orada öleceksiniz ve yine oradan çıkarılacaksınız.'

Ey Âdemoğulları! Size avret yerlerinizi örtecek bir elbise ve süslenecek bir giysi indirdik. Takva elbisesine gelince, işte o en hayırlı olandır. Bu, Allah'ın ayetlerindendir; belki öğüt alırlar.

Ey Âdemoğulları! Şeytan, anne-babanızı avret yerlerini kendilerine göstermek için elbiselerini soyundurarak cennetten çıkardığı gibi sizi de aldatmasın. Şüphesiz o ve taraftarları, sizin onları göremeyeceğiniz yerden sizi görürler. Biz şeytanları, iman etmeyenlerin dostları kıldık.

Onlar çirkin bir hayasızlık yaptıklarında: 'Babalarımızı bu yol üzerinde bulduk, Allah da bize bunu emretti' derler. De ki: 'Şüphesiz Allah hayasızlığı emretmez. Allah hakkında bilmediğiniz şeyleri mi söylüyorsunuz?'

De ki: 'Rabbim adaleti emretti. Her namazda yönünüzü O'na çevirin ve dini yalnız O'na has kılarak O'na dua edin. Sizi ilk defa yarattığı gibi yine O'na döneceksiniz.'

O, bir topluluğu hidayete erdirdi, bir topluluğa da sapıklık hak oldu. Çünkü onlar, Allah'ı bırakıp şeytanları dost edindiler ve kendilerinin hidayet üzere olduğunu sanıyorlar.

Ey Âdemoğulları! Her namaz vaktinde güzel elbiselerinizi giyin. Yiyin, için fakat israf etmeyin. Şüphesiz O, israf edenleri sevmez.

De ki: 'Allah'ın kulları için çıkardığı süsü ve temiz rızıkları kim haram kılmış?' De ki: 'Onlar dünya hayatında iman edenler içindir; kıyamet gününde ise yalnız onlara mahsustur.' İşte biz, bilen bir topluluk için ayetleri detaylıca açıklıyoruz.

De ki: 'Rabbim ancak çirkin hayasızlıkların açığını da gizlisini de, günahı, haksız yere sınırı aşmayı, hakkında hiçbir delil indirmediği bir şeyi Allah'a ortak koşmanızı ve Allah hakkında bilmediğiniz şeyleri söylemenizi haram kılmıştır.'

Her ümmetin belirlenmiş bir eceli vardır. Ecelleri geldiği zaman ne bir an erteleyebilirler ne de öne alabilirler.

Ey Âdemoğulları! İçinizden size ayetlerimi anlatan peygamberler geldiğinde, kim sakınır ve kendini düzeltirse, onlar için hiçbir korku yoktur ve onlar üzülmeyeceklerdir.

Ayetlerimizi yalanlayanlar ve onlara karşı büyüklük taslayanlar ise çılgın ateşin halkıdır. Onlar orada ebedi kalacaklardır.

Allah'a karşı yalan uydurandan yahut O'nun ayetlerini yalanlayandan daha zalim kim olabilir? Kitaptan kendilerine yazılmış olan payları onlara ulaşacaktır. Nihayet elçilerimiz canlarını almak üzere onlara geldiklerinde: 'Allah'ı bırakıp dua ettiğiniz şeyler nerede?' derler. Onlar da: 'Bizden kaybolup gittiler' derler ve kendi aleyhlerine kâfir olduklarına şahitlik ederler.

Allah buyurur: 'Sizden önce geçmiş cin ve insan topluluklarıyla beraber ateşe girin!' Her topluluk girdikçe kendi yoldaşına lanet eder. Nihayet hepsi orada bir araya toplanınca, sonrakiler öncekiler için: 'Rabbimiz! İşte bunlar bizi saptırdı; onlara ateşten iki kat azap ver' derler. Allah da: 'Herkes için iki kat vardır fakat siz bilmezsiniz' der.

Öncekiler de sonrakilere: 'Sizin bize karşı bir üstünlüğünüz yoktur. Öyleyse kazanmakta olduğunuz günahlar sebebiyle azabı tadın!' derler.

Şüphesiz ayetlerimizi yalanlayanlar ve onlara karşı büyüklük taslayanlar var ya, onlara göğün kapıları açılmayacaktır ve deve iğne deliğinden geçmedikçe onlar cennete giremeyeceklerdir. İşte biz suçluları böyle cezalandırırız.

Onlar için cehennemden bir yatak ve üstlerinde örtüler vardır. İşte biz zalimleri böyle cezalandırırız.

İman edip salih ameller işleyenlere gelince -ki biz hiçbir nefse gücünün yeteceğinden fazlasını yüklemeyiz- işte onlar cennetin halkıdır. Onlar orada ebedi kalacaklardır.

Kalplerindeki kin ve düşmanlığı söküp atarız. Altlarından ırmaklar akar. Derler ki: 'Bizi buna erdiren Allah'a hamdolsun. Eğer Allah bizi hidayete erdirmeseydi, biz kendiliğimizden doğru yolu bulamazdık. Andolsun, Rabbimizin peygamberleri gerçeği getirmişlerdir.' Onlara: 'İşte yapmakta olduğunuz ameller sebebiyle mirasçı kılındığınız cennet budur' diye seslenilir.

Cennet halkı, ateş halkına seslenir: 'Biz Rabbimizin bize vaat ettiğini gerçek olarak bulduk; siz de Rabbinizin size vaat ettiğini gerçek olarak buldunuz mu?' Onlar: 'Evet' derler. Aralarından bir münadi ilan eder: 'Allah'ın laneti o zalimlerin üzerinedir.'

'Onlar ki Allah'ın yolundan alıkoyarlar ve onu eğri göstermeye çalışırlar; onlar ahireti de inkâr edenlerdir.'

İki taraf arasında bir perde vardır. A'râf üzerinde de herkesi simalarından tanıyan adamlar vardır. Cennet halkına: 'Selam olsun size!' diye seslenirler. Kendileri henüz oraya girmemişlerdir fakat girmeyi şiddetle ummaktadırlar.

Gözleri ateş halkı tarafına çevrildiği zaman: 'Rabbimiz! Bizi o zalimler topluluğuyla beraber kılma!' derler.

A'râf ehli simalarından tanıdıkları birtakım adamlara seslenerek derler ki: 'Ne topluluğunuz ne de büyüklük taslamanız size bir fayda verdi!'

'Allah'ın onları hiçbir merhamete erdirmeyeceğine dair yemin ettiğiniz kimseler bunlar mıydı? Girin cennete, sizin için hiçbir korku yoktur ve siz üzülmeyeceksiniz.'

Ateş halkı, cennet halkına seslenir: 'Suyunuzdan veya Allah'ın size verdiği rızıklardan üzerimize dökün!' Onlar da: 'Şüphesiz Allah, bunları kâfirlere haram kılmıştır' derler.

Onlar ki dinlerini bir oyun ve eğlence edinmişlerdi, dünya hayatı onları aldatmıştı. Bugünün karşılaşmasını unuttukları ve ayetlerimizi bile bile inkâr ettikleri gibi, biz de bugün onları unuturuz.

Andolsun, onlara bilgiye dayanarak detaylıca açıkladığımız, iman eden bir topluluk için hidayet ve merhamet olan bir kitap getirdik.

Onlar ancak onun tevilini mi bekliyorlar? Onun tevilinin geleceği gün, daha önce onu unutmuş olanlar derler ki: 'Andolsun Rabbimizin peygamberleri gerçeği getirmişlerdi. Bizim için şefaat edecek şefaatçiler var mı ki şefaat etsinler? Yahut dünyaya geri gönderilsek de yapmakta olduğumuz amellerden başkasını yapsak!' Kazanmakta oldukları şeyler yüzünden kendilerini hüsrana uğratmışlardır ve uydurmakta oldukları şeyler kendilerinden kaybolup gitmiştir.

Şüphesiz Rabbiniz Allah, gökleri ve yeri altı günde yaratan, sonra arşa istiva edendir. Geceyi, durmaksızın kendisini kovalayan gündüzün üzerine örter. Güneşi, ayı ve yıldızları da O'nun emrine boyun eğmiş olarak yaratmıştır. Bilin ki yaratma da emir de yalnız O'nundur. Âlemlerin Rabbi olan Allah ne yücedir!

Rabbinize yalvara yakıra ve gizlice dua edin. Şüphesiz O, haddi aşanları sevmez.

Yeryüzü ıslah edildikten sonra orada bozgunculuk çıkarmayın. O'na korku ve ümit içinde dua edin. Şüphesiz Allah'ın merhameti iyilik yapanlara çok yakındır.

Rüzgarları merhametinin önünde bir müjdeci olarak gönderen O'dur. Nihayet rüzgarlar ağır bulutları yüklendiği zaman, onu ölü bir beldeye sevk ederiz; onunla su indirir ve o suyla her çeşit meyveyi çıkarırız. İşte ölüleri de böyle diriltip çıkarırız; belki öğüt alırsınız.

Temiz beldenin bitkisi Rabbinin izniyle çıkar. Kötü olan beldenin bitkisi ise ancak faydasız ve az çıkar. İşte şükreden bir topluluk için ayetleri böyle türlü şekillerde açıklıyoruz.

Andolsun, Nuh'u kavmine göndermiştik. Dedi ki: 'Ey kavmim! Allah'a kulluk edin. Sizin için O'ndan başka hiçbir ilah yoktur. Şüphesiz ben, sizin üzerinize büyük bir günün azabından korkarım.'

Kavminin ileri gelenleri dediler ki: 'Şüphesiz biz seni apaçık bir sapıklık içinde görüyoruz.'

Nuh dedi ki: 'Ey kavmim! Bende hiçbir sapıklık yoktur; aksine ben alemlerin Rabbi tarafından gönderilmiş bir peygamberiyim.'

Size Rabbimin vahyettiklerini tebliğ ediyorum, size öğüt veriyorum ve Allah tarafından sizin bilmediğiniz şeyleri biliyorum.

Sizi uyarması, sakınmanız ve böylece merhamete erdirilmeniz için içinizden bir adam vasıtasıyla Rabbinizden size bir öğüt gelmesine şaşırdınız mı?

Onu yalanladılar. Biz de onu ve onunla beraber gemide olanları kurtardık; ayetlerimizi yalanlayanları ise suda boğduk. Şüphesiz onlar kör bir topluluktu.

Âd kavmine de kardeşleri Hud'u gönderdik. Dedi ki: 'Ey kavmim! Allah'a kulluk edin. Sizin için O'ndan başka hiçbir ilah yoktur. Hâlâ sakınmıyor musunuz?'

Kavminin inkâr eden ileri gelenleri dediler ki: 'Şüphesiz biz seni bir akılsızlık içinde görüyoruz ve seni mutlaka yalancılardan sanıyoruz.'

Hud dedi ki: 'Ey kavmim! Bende hiçbir akılsızlık yoktur; aksine ben alemlerin Rabbi tarafından gönderilmiş bir peygamberiyim.'

Size Rabbimin vahyettiklerini tebliğ ediyorum ve ben sizin için güvenilir bir öğütçüyüm.

Sizi uyarması için içinizden bir adam vasıtasıyla Rabbinizden size bir öğüt gelmesine şaşırdınız mı? Hatırlayın ki O, sizi Nuh kavminden sonra halifeler kıldı ve yaratılışta gücünüzü artırdı. O halde Allah'ın nimetlerini hatırlayın ki kurtuluşa eresiniz.'

Dediler ki: 'Sen bize tek olan Allah'a kulluk etmemiz ve babalarımızın tapmakta olduklarını bırakmamız için mi geldin? Eğer doğru söyleyenlerden isen, bizi tehdit ettiğin azabı bize getir!'

Hud dedi ki: 'Şüphesiz üzerinize Rabbinizden bir azap ve gazap inmiştir. Allah'ın haklarında hiçbir delil indirmediği, sadece sizin ve babalarınızın taktığı birtakım isimler hakkında mı benimle tartışıyorsunuz? Öyleyse bekleyin, şüphesiz ben de sizinle beraber bekleyenlerdenim.'

Onu ve onunla beraber olanları kendi katımızdan bir merhametle kurtardık; ayetlerimizi yalanlayan ve iman etmemiş olanların ise arkasını kestik.

Semûd kavmine de kardeşleri Salih'i gönderdik. Dedi ki: 'Ey kavmim! Allah'a kulluk edin. Sizin için O'ndan başka hiçbir ilah yoktur. Size Rabbinizden apaçık bir mucize gelmiştir. İşte şu, Allah'ın dişi devesi sizin için bir mucizedir. Onu kendi haline bırakın, Allah'ın yeryüzünde yesin; ona bir kötülükle dokunmayın, yoksa sizi acı verici bir azap yakalar.'

Hatırlayın ki O, Âd kavminden sonra sizi halifeler kıldı ve yeryüzüne yerleştirdi. Ovalarında saraylar kuruyor, dağlarında kayaları oyarak evler yapıyorsunuz. O halde Allah'ın nimetlerini hatırlayın ve yeryüzünde bozguncular olarak karışıklık çıkarmayın.'

Kavminin büyüklük taslayan ileri gelenleri, içlerinden iman eden zayıf bırakılmış kimselere dediler ki: 'Salih'in gerçekten Rabbi tarafından gönderilmiş bir peygamber olduğunu biliyor musunuz?' Onlar da: 'Şüphesiz biz onunla gönderilene iman edenleriz' dediler.

O büyüklük taslayanlar: 'Şüphesiz biz sizin iman ettiğiniz şeyi inkâr edenleriz' dediler.

Derken dişi deveyi kestiler, Rablerinin emrine karşı çıktılar ve: 'Ey Salih! Eğer gerçekten gönderilmiş peygamberlerden isen, bizi tehdit ettiğin azabı bize getir!' dediler.

Bunun üzerine onları o şiddetli sarsıntı yakaladı da yurtlarında diz üstü çöküp kaldılar.

Salih onlardan yüz çevirdi ve: 'Ey kavmim! Andolsun ben size Rabbimin vahyettiklerini tebliğ ettim ve size öğüt verdim; fakat siz öğüt verenleri sevmiyorsunuz' dedi.

Lut'u da gönderdik. Hani kavmine şöyle demişti: 'Sizden önce alemlerden hiçbir kimsenin yapmadığı çirkin bir hayasızlığı mı yapıyorsunuz?'

Şüphesiz siz kadınları bırakıp şehvetle erkeklere gidiyorsunuz. Aksine siz haddi aşan bir topluluksunuz.

Kavminin cevabı: 'Onları yurdunuzdan çıkarın; çünkü onlar temiz kalmak isteyen insanlarmış!' demekten başka bir şey olmadı.

Biz de onu ve karısı hariç ailesini kurtardık; karısı ise geride kalanlardan oldu.

Üzerlerine bir yağmur yağdırdık. Bak, suçluların sonu nasıl oldu!

Medyen kavmine de kardeşleri Şuayb'ı gönderdik. Dedi ki: 'Ey kavmim! Allah'a kulluk edin. Sizin için O'ndan başka hiçbir ilah yoktur. Size Rabbinizden apaçık bir mucize gelmiştir. Ölçüyü ve tartıyı adaletle tam yapın, insanların eşyalarını eksiltmeyin ve yeryüzü ıslah edildikten sonra orada bozgunculuk çıkarmayın. Eğer müminler iseniz, bu sizin için daha hayırlıdır.'

İman edenleri tehdit ederek Allah'ın yolundan alıkoymak üzere ve onu eğri göstermeye çalışarak her yolun başında pusuda beklemeyin. Hatırlayın ki siz azdınız da O sizi çoğalttı. Bozguncuların sonunun nasıl olduğuna bir bakın!'

Eğer içinizden bir topluluk benimle gönderilene iman etmiş, bir topluluk da iman etmemişse, Allah aramızda hükmedene kadar sabredin. O hükmedenlerin en hayırlısıdır.'

Kavminin büyüklük taslayan ileri gelenleri dediler ki: 'Ey Şuayb! Ya mutlaka seni ve seninle beraber iman edenleri yurdumuzdan çıkaracağız yahut mutlaka dinimize döneceksiniz.' Şuayb dedi ki: 'İstemesek de mi?'

Allah bizi ondan kurtardıktan sonra eğer sizin dininize dönersek, andolsun Allah'a karşı yalan uydurmuş oluruz. Rabbimiz Allah dilemedikçe ona dönmemiz bizim için olacak iş değildir. Rabbimizin ilmi her şeyi kuşatmıştır. Biz yalnız Allah'a tevekkül ettik. Rabbimiz! Bizimle kavmimiz arasında hak ile hükmet. Sen hükmedenlerin en hayırlısıysın.'

Kavminin inkâr eden ileri gelenleri dediler ki: 'Eğer Şuayb'a uyarsanız, andolsun o zaman siz mutlaka hüsrana uğrayanlardan olursunuz.'

Bunun üzerine onları o şiddetli sarsıntı yakaladı da yurtlarında diz üstü çöküp kaldılar.

Şuayb'ı yalanlayanlar, sanki yurtlarında hiç yurt edinmemiş gibi oldular. Şuayb'ı yalanlayanlar var ya, işte asıl hüsrana uğrayanlar onlar oldu.

Şuayb onlardan yüz çevirdi ve: 'Ey kavmim! Andolsun ben size Rabbimin vahyettiklerini tebliğ ettim ve size öğüt verdim. Şimdi kâfir bir topluluk için nasıl üzülürüm?' dedi.

Biz hangi memlekete bir peygamber gönderdiysek, yalvarıp yakarsınlar diye mutlaka oranın halkını darlık ve sıkıntıyla sıkıştırmışızdır.

Sonra o kötülüğün yerine iyilik getirdik. Nihayet çoğalıp şımardılar ve: 'Babalarımız da sıkıntı ve sevinç yaşamışlardı' dediler. Biz de farkında olmadıkları bir sırada onları ansızın yakalayıverdik.

Eğer o memleketlerin halkı iman etseler ve sakınsalardı, andolsun üzerlerine gökten ve yerden bolluk kapılarını açardık. Fakat yalanladılar, biz de kazanmakta oldukları günahlar sebebiyle onları yakalayıverdik.

Memleketlerin halkı, azabımızın geceleyin onlar uykudayken kendilerine gelmesinden güvende mi oldular?

Yoksa memleketlerin halkı, azabımızın kuşluk vakti onlar eğleniyorken kendilerine gelmesinden güvende mi oldular?

Allah'ın tuzağından güvende mi oldular? Hüsrana uğrayan topluluktan başkası Allah'ın tuzağından güvende olamaz.

Önceki sahiplerinden sonra yeryüzüne mirasçı olanlara şu gerçek belli olmadı mı: Eğer dileseydi günahları sebebiyle onları da cezalandırırdık; kalplerini mühürlerdik de onlar artık hiç işitmezlerdi.

İşte o memleketler ki, onların bazı önemli haberlerini sana anlatıyoruz. Andolsun, peygamberleri onlara apaçık mucizeler getirmişti; fakat daha önce yalanlamış oldukları şeylere yine de inanacak değillerdi. Allah, kâfirlerin kalplerini işte böyle mühürler.

Onların çoğunda verdikleri söze sadakat bulmadık; aksine onların çoğunu yoldan çıkmış kimseler olarak bulduk.

Sonra onların arkasından Musa'yı ayetlerimizle Firavun ve ileri gelenlerine gönderdik; fakat onlar ayetlerimize karşı haksızlık ettiler. Bak, o bozguncuların sonu nasıl oldu!

Musa dedi ki: 'Ey Firavun! Şüphesiz ben alemlerin Rabbi tarafından gönderilmiş bir peygamberim.'

'Allah hakkında doğrudan başkasını söylememek benim üzerime bir borçtur. Size Rabbinizden apaçık bir mucize getirdim; artık İsrailoğullarını benimle beraber gönder!'

Firavun dedi ki: 'Eğer bir mucize getirdiysen ve doğru söyleyenlerden isen onu ortaya koy!'

Bunun üzerine Musa asâsını yere bıraktı; bir de ne görsünler, o apaçık bir yılan oluverdi.

Elini sıyırıp çıkardı; birden o bakanlar için bembeyaz parıldayan bir el oluverdi.

Firavun kavminin ileri gelenleri dediler ki: 'Şüphesiz bu çok usta bir sihirbazdır.'

'Sizi yurdunuzdan çıkarmak istiyor. Şimdi ne buyurursunuz?'

Dediler ki: 'Onu ve kardeşini beklet; şehirlere de toplayıcılar gönder.'

'Bütün usta sihirbazları sana getirsinler.'

Sihirbazlar Firavun'a gelip dediler ki: 'Eğer galip gelen biz olursak, bize mutlaka bir ücret var değil mi?'

Firavun: 'Evet, üstelik siz benim en yakınlarımdan olacaksınız' dedi.

Sihirbazlar: 'Ey Musa! Ya sen önce at yahut atanlar biz olalım' dediler.

Musa: 'Siz atın' dedi. Onlar atınca, insanların gözlerini büyülediler, onlara korku saldılar ve büyük bir sihir sergilediler.

Biz de Musa'ya: 'Asânı bırak!' diye vahyettik. Bir de baktılar ki asâ, onların uydurup durdukları şeyleri hemen yutuyor.

Böylece gerçek ortaya çıktı ve onların yapmakta oldukları şeyler boşa gitti.

Firavun ve kavmi orada yenildiler ve küçük düşerek geri çekildiler.

Sihirbazlar ise secdeye kapandılar.

'Alemlerin Rabbine iman ettik' dediler.

'Musa ve Harun'un Rabbine.'

Firavun dedi ki: 'Ben size izin vermeden önce mi O'na iman ettiniz? Şüphesiz bu, halkını oradan çıkarmak için şehirde kurduğunuz bir tuzaktır. Yakında bileceksiniz!'

'Andolsun, ellerinizi ve ayaklarınızı çaprazlama keseceğim, sonra da hepinizi asacağım!'

Dediler ki: 'Şüphesiz biz ancak Rabbimize döneceğiz.'

'Sen sırf Rabbimizin ayetleri bize geldiğinde onlara iman ettiğimiz için bizden intikam alıyorsunuz. Rabbimiz! Üzerimize sabır yağdır ve canımızı Müslümanlar olarak al!'

Firavun kavminin ileri gelenleri dediler ki: 'Musa'yı ve kavmini, yeryüzünde bozgunculuk çıkarsınlar, seni ve ilahlarını bıraksınlar diye mi kendi hallerine bırakacaksın?' Firavun: 'Onların oğullarını öldüreceğiz, kadınlarını ise sağ bırakacağız. Şüphesiz biz onların üzerinde mutlak bir ezici güce sahibiz' dedi.

Musa kavmine dedi ki: 'Allah'tan yardım isteyin ve sabredin. Şüphesiz yeryüzü Allah'ındır; kullarından dilediğini ona mirasçı kılar. Güzel akıbet ise sakınanlar içindir.'

Dediler ki: 'Sen bize gelmeden önce de, geldikten sonra da eziyet gördük.' Musa dedi ki: 'Rabbinizin düşmanınızı helak etmesi ve nasıl davranacağınızı görmesi için sizi yeryüzünde halifeler kılması umulur.'

Andolsun, biz de Firavun hanedanını, öğüt alsınlar diye yıllarca süren kuraklık ve ürün kıtlığıyla cezalandırdık.

Onlara bir iyilik geldiği zaman: 'Bu bizim hakkımızdır' derlerdi. Kendilerine bir kötülük dokunduğunda ise Musa ve beraberindekilerin uğursuzluğuna yorarlardı. Bilin ki onların uğursuzluğu ancak Allah katındandır fakat onların çoğu bilmezler.

Dediler ki: 'Bizi büyülemek için her ne mucize getirirse getir, biz sana inanacak değiliz.'

Bunun üzerine biz de onlara apaçık mucizeler olmak üzere tufan, çekirge, haşere, kurbağa ve kan gönderdik; yine de büyüklük tasladılar ve suçlu bir topluluk oldular.

Üzerlerine azap çöktüğü zaman: 'Ey Musa! Sana verdiği söz hürmetine bizim için Rabbine dua et. Eğer bu azabı üzerimizden kaldırırsan, andolsun sana mutlaka inanacağız ve İsrailoğullarını seninle beraber göndereceğiz' dediler.

Ulaşacakları bir süreye kadar azabı üzerlerinden kaldırdığımızda ise hemen sözlerinden döndüler.

Biz de ayetlerimizi yalanlamaları ve onlardan habersiz kalmaları sebebiyle onlardan intikam aldık ve onları denizde boğduk.

Hor görülen o topluluğu yeryüzünün bereketli kıldığımız doğusuna ve batısına mirasçı kıldık. Sabretmeleri sebebiyle Rabbinin İsrailoğullarına verdiği güzel söz tamamen gerçekleşti. Firavun ve kavminin yapmakta oldukları binaları ve yükselttikleri sarayları ise yerle bir ettik.

İsrailoğullarını denizden geçirdik. Derken putlarına tapan bir topluluğa rastladılar. Dediler ki: 'Ey Musa! Onların ilahları gibi bize de bir ilah yap!' Musa dedi ki: 'Şüphesiz siz cahillik eden bir topluluksunuz.'

'Şüphesiz bunların içinde bulundukları batıl yol yıkılacaktır ve yapmakta oldukları ameller de boştur.'

Musa dedi ki: 'Allah sizi alemlere üstün kılmışken, ben sizin için Allah'tan başka bir ilah mı arayacağım?'

Hani sizi, doğan erkek çocuklarınızı öldürüp kadınlarınızı sağ bırakarak size azabın en kötüsünü reva gören Firavun hanedanından kurtarmıştık. Bunda Rabbinizden büyük bir imtihan vardır.

Musa ile otuz gece için sözleştik ve ona on gece daha ekledik; böylece Rabbinin belirlediği süre kırk geceye tamamlandı. Musa kardeşi Harun'a dedi ki: 'Kavmimin içinde benim yerime geç, ıslah et ve bozguncuların yoluna uyma.'

Musa belirlenen sürede gelip Rabbi onunla konuştuğunda: 'Rabbim! Bana kendini göster, Sana bakayım' dedi. Allah buyurdu: 'Beni asla göremezsin; fakat şu dağa bak, eğer o yerinde durabilirse sen de Beni görebilirsin.' Rabbi dağa tecelli edince onu un ufak etti, Musa da bayılarak yere düştü. Kendine gelince: 'Seni noksanlıklardan tenzih ederim, Sana tövbe ettim ve ben iman edenlerin ilkiyim' dedi.

Allah buyurdu: 'Ey Musa! Gönderdiğim vahiylerle ve seninle konuşmamla seni insanlar arasından seçip üstün kıldım. Sana verdiklerimi al ve şükredenlerden ol!'

Levhalarda onun için her şeyden bir öğüt ve her şeye dair detaylı açıklamalar yazdık. 'Bunları sıkıca tut ve kavmine de onların en güzelini tutmalarını emret. Yakında size o yoldan çıkmışların yurdunu göstereceğim.'

Yeryüzünde haksız yere büyüklük taslayanları ayetlerimden uzaklaştıracağım. Onlar her mucizeyi görseler de ona inanmazlar. Dosdoğru yolu görseler onu yol edinmezler; ama sapıklık yolunu görseler onu hemen yol edinirler. Bu, ayetlerimizi yalanlamaları ve onlardan gafil kalmaları sebebiyledir.

Ayetlerimizi ve ahirete kavuşmayı yalanlayanların amelleri boşa gitmiştir. Onlar yapmakta oldukları amellerden başkasıyla mı cezalandırılacaklar?

Musa'nın kavmi, onun yokluğunda ziynet eşyalarından, böğürmesi olan bir buzağı heykeli yapıp edindiler. Onun kendileriyle konuşmadığını ve kendilerine bir yol göstermediğini görmediler mi? Onu ilah edindiler ve zalimler oldular.

Pişman olup da gerçekten saptıklarını gördüklerinde: 'Eğer Rabbimiz bize merhamet etmez ve bizi bağışlamazsa, mutlaka hüsrana uğrayanlardan oluruz' dediler.

Musa öfkeli ve üzgün olarak kavmine döndüğünde dedi ki: 'Benden sonra arkamdan ne kötü işler yaptınız! Rabbinizin emrini beklemeyip acele mi ettiniz?' Levhaları yere attı ve kardeşinin saçından tutup kendine doğru çekmeye başladı. Harun: 'Anam oğlu! Şüphesiz bu kavim beni zayıf gördü ve neredeyse beni öldüreceklerdi. Düşmanları bana güldürme ve beni o zalimler topluluğuyla bir tutma!' dedi.

Musa dedi ki: 'Rabbim! Beni ve kardeşimi bağışla, bizi rahmetinin içine al. Sen merhametlilerin en merhametlisisin.'

Şüphesiz buzağıyı ilah edinenlere, Rablerinden bir gazap ve dünya hayatında bir alçaklık erişecektir. Yalan uyduranları işte böyle cezalandırırız.

Kötülükler yaptıktan sonra arkasından tövbe edip iman edenlere gelince, şüphesiz Rabbin bundan sonra da çok bağışlayandır, çok merhametlidir.

Musa'nın öfkesi yatışınca levhaları aldı. Onlardaki yazıda, Rablerinden korkanlar için bir hidayet ve merhamet vardı.

Musa, belirlediğimiz buluşma vakti için kavminden yetmiş adam seçti. Onları o şiddetli sarsıntı yakalayınca Musa dedi ki: 'Rabbim! Dileseydin onları da beni de daha önce helak ederdin. İçimizdeki beyinsizlerin yaptıkları yüzünden bizi helak mi edeceksin? Bu Senin imtihanından başka bir şey değildir; onunla dilediğini saptırır, dilediğini de hidayete erdirirsin. Sen bizim dostumuzsun, bizi bağışla ve bize merhamet et. Sen bağışlayanların en hayırlısısın.'

'Bize hem bu dünyada hem de ahirette iyilik yaz. Şüphesiz biz Sana yöneldik.' Allah buyurdu: 'Azabıma dilediğimi uğratırım; merhametim ise her şeyi kuşatmıştır. Onu, sakınanlara, zekatı verenlere ve ayetlerimize iman edenlere yazacağım.'

Onlar ki yanlarındaki Tevrat ve İncil'de yazılı buldukları o ümmi peygambere uyarlar. O peygamber onlara iyiliği emreder, kötülükten men eder; temiz şeyleri helal, pislikleri haram kılar; o ağır yüklerini ve üzerlerindeki bağları indirir. O'na iman edenler, O'na saygı gösterenler, O'na yardım edenler ve O'nunla indirilen nura uyanlar var ya, işte kurtuluşa erenler onlardır.

De ki: 'Ey insanlar! Şüphesiz ben, göklerin ve yerin mülkü elinde olan, O'ndan başka hiçbir ilah bulunmayan, hem dirilten hem öldüren Allah'ın hepinize gönderdiği peygamberiyim. Öyleyse Allah'a ve O'nun ümmi peygamberine iman edin ki o da Allah'a ve O'nun kelimelerine iman etmektedir. O'na uyun ki hidayete eresiniz.'

Musa'nın kavminden hak ile hidayete erdiren ve onunla adaletle hükmeden bir topluluk da vardır.

Biz onları oymaklar halinde on iki kabileye ayırdık. Kavmi kendisinden su istediğinde Musa'ya: 'Asânı taşa vur!' diye vahyettik. Ondan on iki pınar fışkırdı; her kabile içeceği yeri bildi. Üzerlerine bulutla gölge yaptık, onlara kudret helvası ve bıldırcın indirdik. 'Size verdiğimiz temiz rızıklardan yiyin' dedik. Onlar bize zulmetmediler fakat kendilerine zulmediyorlardı.

Hani onlara denilmişti ki: 'Şu şehirde yerleşin, oradan dilediğiniz yerden yiyin, 'Hıtta' deyin ve kapıdan secde ederek girin ki hatalarınızı bağışlayalım. İyilik yapanlara fazlasını vereceğiz.'

Onlardan zalim olanlar, sözü kendilerine söylenenden başkasıyla değiştirdiler. Biz de zulmetmekte olmaları sebebiyle üzerlerine gökten alçaltıcı bir azap gönderdik.

Onlara, deniz kıyısındaki o kasabanın durumunu sor. Hani onlar Cumartesi yasağını ihlal ediyorlardı. Cumartesi günü balıklar akın akın onlara gelirken, yasak olmayan diğer günler gelmiyorlardı. Yoldan çıkmakta olmaları sebebiyle onları işte böyle imtihan ediyorduk.

Hani içlerinden bir topluluk: 'Allah'ın helak edeceği yahut şiddetli bir azapla cezalandıracağı bir topluluğa ne diye öğüt veriyorsunuz?' demişti. Öğüt verenler dediler ki: 'Rabbinize karşı bir mazeretimiz olsun diye ve bir de sakınırlar ümidiyle.'

Kendilerine hatırlatılanı unuttuklarında, kötülükten men edenleri kurtardık; zulmedenleri ise yoldan çıkmaları sebebiyle çetin bir azapla yakaladık.

Yasaklandıkları şeyleri yapmada inat edip haddi aşınca onlara: 'Aşağılık maymunlar olun!' dedik.

Hani Rabbin, kıyamet gününe kadar onlara azabın en kötüsünü reva görecek kimseleri üzerlerine göndereceğini ilan etmişti. Şüphesiz Rabbinin cezası çok süratli olandır ve şüphesiz O çok bağışlayandır, çok merhametlidir.

Onları yeryüzünde topluluklar halinde parça parça ayırdık. İçlerinde salih olanlar da vardı, salih olmayanlar da. Dönerler ümidiyle onları hem iyiliklerle hem de kötülüklerle denedik.

Arkalarından, kitaba mirasçı olan kötü bir nesil geldi. Şu geçici dünyanın geçici menfaatini alıyorlar ve: 'Nasıl olsa bağışlanacağız' diyorlardı. Kendilerine benzer bir menfaat daha gelse onu da alırlardı. Allah hakkında doğrudan başkasını söylemeyeceklerine dair kendilerinden o kitabın ahdi alınmamış mıydı ve onun içindekileri okuyup öğrenmemişler miydi? Ahiret yurdu sakınanlar için daha hayırlıdır. Hâlâ akıl etmiyor musunuz?

Kitaba sımsıkı sarılanlar ve namazı dosdoğru kılanlar var ya, şüphesiz biz iyiliğe çalışanların mükafatını boşa çıkarmayız.

Hani dağı sanki bir gölgelikmiş gibi üzerlerine kaldırmıştık da onu tepelerine düşecek sanmışlardı. 'Size verdiğimizi sıkıca tutun ve içindekileri hatırlayın ki sakınasınız' demiştik.

Hani Rabbin, Âdemoğullarının bellerinden zürriyetlerini almış, onları kendilerine şahit tutarak: 'Ben sizin Rabbiniz değil miyim?' demişti. Onlar da: 'Evet, şahit olduk' demişlerdi. Bu, kıyamet günü: 'Bizim bundan haberimiz yoktu' dememeniz içindir.

Yahut: 'Babalarımız daha önce ortak koşmuşlardı, biz ise onlardan sonra gelen bir nesiliz. Şimdi o batıl yolu kuranların yaptıkları yüzünden bizi helak mi edeceksin?' dememeniz içindir.

İşte dönerler ümidiyle ayetleri böyle detaylıca açıklıyoruz.

Onlara, kendisine ayetlerimizi verdiğimiz fakat onlardan sıyrılıp çıkan, şeytanın peşine taktığı ve sonunda azgınlardan olan o adamın haberini oku.

Eğer dileseydik onu o ayetlerle yüceltirdik; fakat o dünyaya meyletti ve hevesine uydu. Onun durumu, üstüne varsan da kendi haline bıraksan da dilini çıkarıp soluyan köpeğin durumu gibidir. İşte ayetlerimizi yalanlayan topluluğun durumu budur. Artık bu kıssayı anlat ki düşünsünler.

Ayetlerimizi yalanlayan ve ancak kendilerine zulmetmekte olan topluluğun durumu ne kötüdür!

Allah kimi hidayete erdirirse, işte hidayete eren odur. Kimi de saptırırsa, işte asıl hüsrana uğrayanlar onlardır.

Andolsun, biz cehennem için cinlerden ve insanlardan birçok kimse yarattık. Kalpleri vardır onunla anlamazlar, gözleri vardır onunla görmezler, kulakları vardır onunla işitmezler. İşte onlar hayvanlar gibidir, hatta daha da sapkındırlar. Gafil olanlar işte onlardır.

En güzel isimler Allah'ındır; O'na onlarla dua edin. O'nun isimleri hakkında sapıklığa düşenleri bırakın. Yapmakta olduklarının cezasını yakında çekeceklerdir.

Yarattıklarımızdan, hak ile hidayete erdiren ve onunla adaletle hükmeden bir topluluk da vardır.

Ayetlerimizi yalanlayanları ise, bilmeyecekleri yönlerden aşama aşama helake sürükleyeceğiz.

Onlara mühlet veririm; şüphesiz Benim tuzağım sapasağlamdır.

Düşünmediler mi ki, arkadaşlarında hiçbir delilik yoktur? O ancak apaçık bir uyarıcıdır.

Göklerin ve yerin hükümranlığına, Allah'ın yarattığı şeylere ve ecellerinin gerçekten yaklaşmış olabileceğine bakmadılar mı? Bundan sonra artık hangi söze inanacaklar?

Allah kimi saptırırsa artık onu hidayete erdirecek kimse yoktur. O, onları azgınlıkları içinde şaşkın bir halde bırakır.

Sana kıyametin ne zaman kopacağını soruyorlar. De ki: 'Onun bilgisi ancak Rabbimin katındadır. Onun vaktini O'nden başkası açığa çıkaramaz. O, göklere de yere de ağır gelmiştir. Size ancak ansızın gelecektir.' Sanki sen onu çok iyi biliyormuşsun gibi sana soruyorlar. De ki: 'Onun bilgisi ancak Allah katındadır fakat insanların çoğu bilmezler.'

De ki: 'Allah dilemedikçe ben kendime bile bir fayda ya da zarar verme gücüne sahip değilim. Eğer gaybı bilseydim, elbette daha çok hayır elde ederdim ve bana hiçbir kötülük dokunmazdı. Ben ancak iman eden bir topluluk için bir uyarıcı ve bir müjdeciyim.'

Sizi tek bir nefisten yaratan, kendisiyle huzur bulsun diye ondan da eşini var eden O'dur. Eşiyle birleşince hafif bir yük yüklendi ve onu bir süre taşıdı. Hamileliği ağırlaşınca Rableri olan Allah'a: 'Eğer bize sağlıklı bir çocuk verirsen, andolsun mutlaka şükredenlerden olacağız' diye dua ettiler.

Allah onlara sağlıklı bir çocuk verince, kendilerine verdiği şey hakkında O'na ortaklar koştular. Allah, onların ortak koştuklarından yücedir.

Hiçbir şeyi yaratamayan, aksine kendileri yaratılmakta olan şeyleri mi ortak koşuyorlar?

Oysa o ortak koştukları şeyler ne onlara yardım edebilirler ne de kendilerine yardımları dokunur.

Onları hidayete çağırsanız size uymazlar. Onları çağırsanız da, sussanız da sizin için birdir.

Şüphesiz Allah'ı bırakıp tapmakta olduğunuz kimseler de sizin gibi kullardır. Eğer doğru söyleyenler iseniz onları çağırın da size cevap versinler!

Onların yürüyecek ayakları mı var, tutacak elleri mi var, görecek gözleri mi var yoksa işitecek kulakları mı var? De ki: 'Ortaklarınızı çağırın, sonra bana tuzak kurun da bana hiç göz açtırmayın!'

'Şüphesiz benim dostum, kitabı indiren Allah'tır. O, salihleri dost edinir.'

O'nu bırakıp tapmakta olduğunuz şeyler ise ne size yardım edebilirler ne de kendilerine yardımları dokunur.

Onları hidayete çağırsanız işitmezler. Onların sana baktıklarını görürsün oysa onlar görmezler.

Sen af yolunu tut, iyiliği emret ve cahillerden yüz çevir.

Eğer şeytandan sana bir vesvese gelirse hemen Allah'a sığın. Şüphesiz O hakkıyla işitendir, hakkıyla bilendir.

Şüphesiz sakınanlar, kendilerine şeytandan bir vesvese dokunduğunda hemen Allah'ı hatırlayıp gerçeği görürler.

Şeytanların kardeşlerine gelince, şeytanlar onları azgınlığa sürüklerler, sonra da yakalarını bırakmazlar.

Onlara bir mucize getirmediğin zaman: 'Onu da kendin uydursaydın ya!' derler. De ki: 'Ben ancak Rabbimden bana vahyedilene uyuyorum. Bu, Rabbinizden gelen basiretler, iman eden bir topluluk için bir hidayet ve merhamettir.'

Kur'an okunduğu zaman onu dinleyin ve sessizce durun ki size merhamet edilsin.

Rabbini, içinden yalvararak, ürpererek ve yüksek olmayan bir sesle sabah akşam an; gafil olanlardan olma.

Şüphesiz Rabbinin katında olanlar, O'na kulluk etmekten büyüklenip geri durmazlar. O'nu tespih ederler ve yalnız O'na secde ederler.